İzmir Büyükşehir Belediyesi ile Kentsel Dönüşüm Daire Başkanlığı'nın koordineli çalışmaları kapsamında, kentin 12 ilçesinde 50 bin konutluk dönüşüm programı hızla ilerliyor. 2020 İzmir depreminin ardından başlatılan kapsamlı program, şehrin yapı stoğunu yenileme amacı taşıyor.
2020 yılındaki 6.6 büyüklüğündeki depremde 117 kişi hayatını kaybetmişti. Bu trajik olay, İzmir'de yapı yenileme çalışmalarını hızlandırmıştı.
Dönüşüm Kapsamı
Aktif kentsel dönüşüm çalışmalarının yürütüldüğü ilçeler:
- Bayraklı: Depremde en çok etkilenen ilçe, en kapsamlı program
- Bornova: Eski mahallelerde sistematik dönüşüm
- Karşıyaka: Sahil hattı yenileme planları
- Konak: Tarihi dokuya uygun proje çözümleri
- Diğer 8 ilçe: Pilot bölge çalışmaları
Finansman Modeli
Kentsel dönüşüm için kullanılan finansman modeli karma yapıda. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın düşük faizli kredi imkanları, vatandaşların öz katkısı ve müteahhit yatırımıyla finansman sağlanıyor.
2026 itibarıyla bakanlığın İzmir için ayırdığı destek bütçesi 35 milyar TL'yi aşıyor. Vatandaşa konut başına 250.000 TL kira yardımı ve 150.000 TL taşınma yardımı sunuluyor.
Riskli Yapı Tespiti
İzmir genelinde 185.000'in üzerinde yapının deprem yönetmeliğine uygun olmayan eski yapı stoku içerdiği belirlendi. Bu yapıların yarısından fazlası 1999 öncesi inşaat. Riskli yapı tespit raporları için belediyeye başvuru sayısı artıyor.
Modern Standartlar
Yenilenen binalar, 2018 deprem yönetmeliğine uygun olarak inşa ediliyor. Bu yönetmelik, sismik izolatörler ve karbon fiber takviye gibi modern teknikleri içeriyor. Yeni binalar 9.0 büyüklüğüne kadar depremlere dayanıklı tasarlanıyor.
Enerji verimliliği de önemli bir unsur. Yeni yapılarda BEP-TR (Bina Enerji Performansı) düzenlemesine uygun ısı yalıtımı ve güneş enerjisi entegrasyonları standart hale geldi.
Yeşil Alan ve Sosyal Donatılar
Dönüşüm projelerinde yeşil alan oranı yüzde 25'in altına düşemiyor. Eski mahallelerde park, çocuk oyun alanı ve spor tesisleri eklenerek yaşam kalitesi artırılıyor. Sosyal donatı alanları, mahalle kültürünün korunmasını destekliyor.
Tarihi Dokuya Saygı
Konak ve Buca gibi tarihi karaktere sahip ilçelerde özel projeler geliştiriliyor. Cephe restorasyonu, geleneksel pencere sistemleri ve özgün mimari detayların korunması özen gösteriliyor.
Sosyal Konut Programı
Dönüşüm projeleri kapsamında 10.000 sosyal konut üretiliyor. TOKİ ile İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin ortak çalışmasıyla yürütülen bu projede dar gelirli aileler hedefleniyor.
İstihdama Etkisi
Kentsel dönüşüm faaliyetleri, İzmir'de inşaat sektörüne ciddi bir hareketlilik kazandırdı. Sektörde 65.000'in üzerinde kişi istihdam ediliyor. Yan sektörler dahil edildiğinde rakam 120.000'e ulaşıyor.
