Arama motorlarında bugün neden yüz binlerce insan İspanya ve Peru kelimelerini yan yana arattı? İlk bakışta yeşil sahalarda bir hazırlık maçı ya da sıradan bir spor müsabakası gibi görünen bu eşleşme, aslında Türkiye'nin küresel ticaret haritasında çok daha derin ve stratejik bir anlam taşıyor. Ticaret Bakanlığı verilerine göre Türkiye, bir tarafta Avrupa'daki en büyük 5 ticaret ortağından biri olan İspanya ile milyarlarca dolarlık hacmi yönetirken, diğer tarafta And Dağları'nın yükselen gücü Peru ile yeni nesil ortaklıklar kuruyor.
İşin aslına bakarsak, bu iki ülkenin Türkiye ile olan ilişkileri tamamen farklı liglerde oynanıyor. İspanya ile olan ortaklığımız köklü bir geçmişe ve Gümrük Birliği'nin getirdiği güçlü entegrasyona dayanıyor. Dışişleri Bakanlığı raporlarında da belirtildiği üzere, iki Akdeniz ülkesi arasındaki ilişkiler 'kapsamlı ortaklık' seviyesinde ilerliyor. Otomotivden tekstile kadar her gün binlerce tır bu hat üzerinde mekik dokuyor. Türkiye ispanya ticaret hacmi yıllık bazda 15 milyar dolar barajını çoktan aşmış durumda.
Peki ya Peru? Peru, Türkiye'nin son yıllarda büyük bir kararlılıkla uyguladığı Latin Amerika açılımı stratejisinin en kritik kalelerinden biri konumunda bulunuyor. Pasifik Okyanusu kıyısındaki bu ülke ile ilişkilerimiz görece yeni olsa da büyüme potansiyeli dudak uçuklatıyor. Peru türkiye ihracat dengesinde özellikle madencilik ürünleri, tarım teknolojileri ve savunma sanayii bileşenleri ön plana çıkıyor. İki ülke arasında bir süredir devam eden serbest ticaret anlaşması müzakereleri ise bu ilişkileri bir üst seviyeye taşımayı hedefliyor.
Ekonomik verileri daha net görebilmek için iki ülkeyle olan ticari karnemizi karşılaştırmak gerekiyor. İspanya dış ticaret dengemizde geleneksel olarak fazla verdiğimiz, yani sattığımız ürünlerin aldıklarımızdan fazla olduğu konforlu bir pazar. Peru ile olan ticaretimiz ise daha çok hammadde tedariki ve niş sektörler üzerinden şekilleniyor. Türkiye peru anlaşmaları kapsamında, iki ülke arasındaki vizelerin kaldırılması ve yatırımların karşılıklı korunması gibi adımlar ticari hareketliliği son dönemde ciddi şekilde ivmelendirdi.
Gelin, Türkiye'nin bu iki önemli partneriyle olan ekonomik ilişkilerini resmi rakamlarla daha yakından inceleyelim. Aşağıdaki tablo iki ülkenin Türkiye için taşıdığı ekonomik değeri net bir şekilde ortaya koymaktadır:
| Kriter | İspanya | Peru |
|---|---|---|
| Yıllık Ticaret Hacmi | ~16 Milyar Dolar | ~500 Milyon Dolar (Büyüme trendinde) |
| Temel İhraç Ürünlerimiz | Binek otomobil, hazır giyim, demir-çelik | Çimento, demir inşaat aksamı, un |
| Yürürlükteki Anlaşmalar | Gümrük Birliği, Çifte Vergilendirmeyi Önleme | Yatırımların Karşılıklı Teşviki (STA müzakere aşamasında) |
Küresel pazarlardaki bu rekabet, Türkiye'nin ihracatını tek bir bölgeye bağımlı kalmaktan kurtarma stratejisinin de en somut örneği. Avrupa pazarındaki daralmaları Latin Amerika gibi uzak coğrafyalarda yeni pazarlar açarak dengelemek istiyoruz. Ticaret Bakanlığı'nın uzak ülkeler stratejisi tam olarak bu vizyonu destekliyor. İspanya bizim için ne kadar güvenli ve tanıdık bir limansa, Peru da o denli heyecan verici ve keşfedilmeyi bekleyen yeni bir dünya sunuyor.
Günün sonunda, arama trendlerinde karşımıza çıkan bu iki ülke, Türkiye'nin küresel ticaret vizyonunun iki farklı ucunu temsil ediyor. Dışişleri Bakanlığı yetkililerinin de sıkça vurguladığı gibi: "Türkiye, geleneksel ortaklarıyla ilişkilerini derinleştirirken, Latin Amerika gibi dinamik bölgelerde yeni köprüler kurarak küresel ticaretteki ağırlığını artırmaya kararlılıkla devam edecektir."
Sıkça Sorulan Sorular
Türkiye ile İspanya arasındaki ticaret hacmi ne kadar?
T.C. Ticaret Bakanlığı verilerine göre Türkiye ile İspanya arasındaki ikili ticaret hacmi yıllık 15-16 milyar dolar seviyesinde seyretmektedir ve İspanya Türkiye'nin en büyük ticaret ortaklarından biridir.
Türkiye'nin Peru ile olan serbest ticaret anlaşması müzakereleri ne durumda?
Türkiye ile Peru arasında Serbest Ticaret Anlaşması (STA) imzalanması amacıyla yürütülen müzakereler devam etmektedir. Anlaşmanın tamamlanmasıyla iki ülke arasındaki gümrük vergilerinin sıfırlanması hedeflenmektedir.
İspanya ve Peru'nun Türkiye'deki doğrudan yatırımları nelerdir?
İspanya, özellikle bankacılık, enerji ve hazır giyim sektörlerinde Türkiye'de milyarlarca dolarlık doğrudan yatırıma sahiptir. Peru'nun Türkiye'deki yatırımları ise henüz başlangıç seviyesinde olup daha çok lojistik ve ticaret ofisleri düzeyindedir.
Türkiye, Latin Amerika ülkeleriyle ilişkilerinde hangi stratejiyi izliyor?
Türkiye, 'Latin Amerika ve Karayipler Açılım Politikası' kapsamında bölge ülkeleriyle diplomatik temsilcilik sayısını artırmakta, THY uçuş ağını genişletmekte ve ikili ticari anlaşmalarla pazar çeşitliliği sağlamaktadır.
