Neşet Ertaş, Türk halk müziğinin en önemli temsilcilerinden biri olan, "Bozkırın Tezenesi" lakabıyla tanınan efsanevi bir halk ozanıdır. Aslen Kırşehir Çiçekdağlı olan usta sanatçı, 2012 yılında 74 yaşındayken İzmir'de vefat etmiştir.
| Adı Soyadı | Neşet Ertaş |
| Doğum Tarihi / Yaşı | 1938 - 25 Eylül 2012 (74 Yaşında Vefat Etti) |
| Doğum Yeri / Memleketi | Çiçekdağı, Kırşehir / Aslen Kırşehirlidir |
| Eğitim Durumu | İlkokul (Eğitimini yarıda bırakmıştır) |
| Mesleği / Görevi | Halk Ozanı, Türk Halk Müziği Sanatçısı |
| Eşi / Aile Durumu | Leyla Ertaş (Boşandı) / 3 Çocuk Babası |
Neşet Ertaş Aslen Nereli ve Nerede Doğdu?
Neşet Ertaş, Orta Anadolu'nun kültürel zenginliğiyle bilinen Kırşehir ilinin Çiçekdağı ilçesine bağlı Kırtıllar köyünde dünyaya gelmiştir. Çocukluk yıllarını bu bölgede geçiren Ertaş, aslen Kırşehirlidir. Doğduğu toprakların kültürel dokusu, onun müzikal kimliğinin oluşmasında en büyük paya sahiptir. Abdal geleneğinin en yoğun yaşandığı bu coğrafya, sanatçının bağlama çalma tekniğinden ses tonuna kadar her detayda kendini hissettirir. Sanatçı, babası Muharrem Ertaş ile birlikte köy köy gezerek düğünlerde ve meclislerde çalmış, bu sayede Anadolu insanının acısını, sevincini ve felsefesini doğrudan yerinde gözlemleme fırsatı bulmuştur. Kırşehir ve çevresindeki bu köklü gelenek, Neşet Ertaş'ın tüm Türkiye'ye mal olacak eşsiz eserlerinin mayasını oluşturmuştur.
Neşet Ertaş Kaç Yaşında ve Doğum Tarihi Nedir?
Neşet Ertaş, 1938 yılında dünyaya gelmiş ve 25 Eylül 2012 tarihinde, 74 yaşındayken İzmir'de tedavi gördüğü hastanede prostat kanseri nedeniyle vefat etmiştir. Doğum günü tam olarak bilinmemekle birlikte, nüfus kayıtlarında 1938 yılı esas alınmıştır. Yaşamı boyunca Anadolu insanının sesi olan usta sanatçı, ilerleyen yaşına rağmen bağlamasını elinden düşürmemiş ve son nefesine kadar sanatını icra etmeye devam etmiştir. Vefatı tüm Türkiye'de derin bir üzüntüyle karşılanmış ve devlet töreniyle Kırşehir'deki babası Muharrem Ertaş'ın ayak ucuna defnedilmiştir. Onun fiziki yokluğu, ardında bıraktığı yüzlerce ölümsüz eser sayesinde her geçen gün daha da büyüyen bir sevgi seline dönüşmüştür.
Neşet Ertaş Eğitim Hayatı ve Mezun Olduğu Okullar
Neşet Ertaş'ın eğitim hayatı, dönemin zorlu sosyo-ekonomik şartları ve göçebe yaşam tarzı nedeniyle oldukça kısıtlı kalmıştır. İlkokul çağındayken ailesinin geçimine katkıda bulunmak ve babasıyla birlikte düğünlerde çalmak zorunda olduğu için okul hayatını çok erken yaşta sonlandırmak durumunda kalmıştır. Resmi bir okul diploması bulunmayan sanatçı, okuma yazmayı kendi çabalarıyla sonradan öğrenmiştir. Ancak Neşet Ertaş, asıl eğitimini "hayat okulu" olarak adlandırdığı Anadolu irfanından ve babası Muharrem Ertaş'ın dizinin dibinde almıştır. Akademik bir eğitim almamış olmasına rağmen, yazdığı derin felsefi sözler ve geliştirdiği özgün bağlama çalma tekniğiyle, dünya çapındaki konservatuvarlarda tezlere konu olmuş bir dehadır. İlerleyen yıllarda İTÜ (İstanbul Teknik Üniversitesi) Devlet Konservatuvarı tarafından kendisine fahri doktora unvanı verilmiştir.
Neşet Ertaş Müzik Kariyeri
Neşet Ertaş'ın müzik kariyeri, babası Muharrem Ertaş'ın kendisine bağlama çalmayı öğretmesiyle çok küçük yaşlarda başlamıştır. İlk olarak 1950'li yılların sonunda İstanbul'a gelerek "Neden Garip Garip Ötersin Bülbül" adlı ilk plağını çıkarmış ve bu plakla büyük bir çıkış yakalamıştır. Ardından Ankara'ya yerleşen sanatçı, burada radyo programları yapmış ve gazinolarda sahne almıştır. Kendi yazdığı şiirlerde "Garip" mahlasını kullanan Ertaş, Orta Anadolu bozlaklarını ve türkülerini kendine has, modern ama özüne sadık bir üslupla yorumlamıştır. 1970'li yıllarda sağlık sorunları nedeniyle Almanya'ya gitmiş ve uzun yıllar orada gurbetçi Türklerin sesi olmuştur. 2000'li yılların başında Türkiye'ye dönen ozan, verdiği dev konserlerle her yaştan milyonlarca dinleyiciye ulaşmış ve UNESCO tarafından "Yaşayan İnsan Hazinesi" ilan edilmiştir.
Neşet Ertaş Eş ve Aile Hayatı
Neşet Ertaş, Ankara'da sahne aldığı dönemde tanıştığı Leyla hanım ile babası Muharrem Ertaş'ın tüm karşı çıkmalarına rağmen evlenmiştir. Bu evlilikten Döne, Canan adında iki kız ve Hüseyin adında bir erkek çocukları dünyaya gelmiştir. Ancak çiftin evliliği yaklaşık 10 yıl sürdükten sonra boşanma ile sonuçlanmıştır. Neşet Ertaş, eşine olan aşkını, kırgınlığını ve ayrılık acısını "Evvelim Sen Oldun Ahirim Sensin" ve "Yazımı Kışa Çevirdin" gibi pek çok ünlü eserinde dile getirmiştir. Babasıyla bu evlilik yüzünden yaşadığı gerilim ise Türk halk müziği tarihine geçen karşılıklı şiirsel atışmalara konu olmuştur. Boşanmanın ardından çocuklarının eğitimi ve bakımıyla yakından ilgilenen Ertaş, ailesine ve çocuklarına olan bağlılığını her fırsatta dile getirmiştir.
Neşet Ertaş Güncel ve Gündeme Geliş Sebebi
Neşet Ertaş, vefatının üzerinden yıllar geçmesine rağmen her ölüm yıl dönümünde, özel günlerde ve hayatını konu alan sinema filmi projeleriyle sık sık Türkiye gündeminde ilk sıralarda yer almaktadır. Özellikle hayat hikayesinin beyaz perdeye aktarılması sürecinde ailesinin rızası olmadığı gerekçesiyle açılan davalar ve mahkeme kararları, son dönemde medyanın ve kamuoyunun en çok tartıştığı konular arasında yer almıştır. Bunun yanı sıra, dijital müzik platformlarında (Spotify, YouTube) ve sosyal medyada genç kuşaklar tarafından şarkılarının yeniden keşfedilmesi, onun zamansız bir sanatçı olduğunu bir kez daha kanıtlamaktadır. Kültür ve Turizm Bakanlığı ve çeşitli belediyeler tarafından her yıl düzenlenen anma etkinlikleri, onun mirasının ne denli canlı tutulduğunu göstermektedir.
Neşet Ertaş Hakkında İlgi Çekici ve Teyit Edilmemiş Bilgiler
Neşet Ertaş'ın hayatı boyunca paraya ve şöhrete hiç değer vermediği, kendisine teklif edilen "Devlet Sanatçısı" unvanını "Ben halkın sanatçısıyım" diyerek geri çevirdiği bilinmektedir. Öte yandan, sanatçının Almanya'da yaşadığı dönemde geçimini sağlamak için düğün salonlarında çok zor şartlar altında çalıştığı ve bir dönem tamamen müziği bırakmayı düşündüğü iddia edilmektedir. Ayrıca, bazı eserlerinin telif haklarını hiç almadığı ve yardıma muhtaç öğrencilere burs olarak dağıttığı yönünde teyit edilmemiş ancak halk arasında yaygın olarak kabul gören söylentiler mevcuttur. Sanatçının bağlamasının perdesini kendi parmak ölçülerine göre özel olarak tasarlattığı da müzik çevrelerinde sıkça konuşulan iddialar arasındadır.
Kaynaklarda ve kamuoyunda dile getirilen, kesinleşmemiş bazı bilgiler:
- Doğum yılı kaynaklarda çoğunlukla 1938 olarak geçse de bazı kayıtlarda 1943 belirtilir; o dönem köy nüfus kayıtlarının gecikmeli tutulması nedeniyle gerçek doğum tarihinin farklı olabileceği söylenir.
- 'Bozkırın Tezenesi' lakabının yazar Yaşar Kemal tarafından verildiği yaygın kabul görür; ancak lakabı ilk kimin dile getirdiği kesin belgeyle netleşmiş değildir.
- Besteleri için kaynaklarda '300'den fazla eser' ve 'yüzlerce plak' gibi farklı rakamlar dolaşır; dönemin kayıt koşulları nedeniyle tam sayının kesin bilinmediği ifade edilir.
- Kırşehir'de anısına yapılan heykelin, dünyada bir saz sanatçısı için yapılan ilk android/robot heykel olduğu halk arasında ve yerel kaynaklarda anlatılır.
- Mezar taşında yer aldığı söylenen 'İncitme canı, her can bir kalp, Hakk'a bağlı; incitme canı, incitme' sözünün onun hayat felsefesini özetlediği, hayranları arasında sıkça paylaşılır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Neşet Ertaş neden "Bozkırın Tezenesi" olarak anılır?
Bu lakap, ünlü yazar Yaşar Kemal tarafından Neşet Ertaş'ın Orta Anadolu bozkır kültürünü ve bağlamadaki eşsiz mızrap (tezene) vuruş tekniğini betimlemek amacıyla verilmiştir.
Neşet Ertaş'ın mezarı nerededir?
Neşet Ertaş'ın mezarı, kendi vasiyeti üzerine memleketi Kırşehir'de bulunan Bağbaşı Mezarlığı'nda, babası ve ustası Muharrem Ertaş'ın ayak ucunda yer almaktadır.
Neşet Ertaş devlet sanatçılığını neden reddetti?
Süleyman Demirel döneminde kendisine teklif edilen Devlet Sanatçısı unvanını, "Hepimiz devletin sanatçısıyız, bu bana ayrımcılık gibi geliyor. Ben halkın sanatçısı olarak kalmak istiyorum" diyerek reddetmiştir.
Neşet Ertaş'ın kaç çocuğu vardır?
Neşet Ertaş'ın Leyla Ertaş ile olan evliliğinden Döne ve Canan adında iki kızı, Hüseyin adında bir oğlu olmak üzere toplam 3 çocuğu vardır.
Neşet Ertaş aslen nereli?
Neşet Ertaş aslen Kırşehirlidir; Çiçekdağı ilçesine bağlı Kırtıllar köyünde dünyaya gelmiştir. Orta Anadolu Abdal geleneğinin en önemli temsilcisidir.
Neşet Ertaş ne zaman ve kaç yaşında vefat etti?
Neşet Ertaş 25 Eylül 2012'de İzmir'de tedavi gördüğü hastanede vefat etti. 1938 doğumlu usta sanatçı, hayatını kaybettiğinde 74 yaşındaydı.
Neşet Ertaş bugün yaşasaydı kaç yaşında olurdu?
1938 doğumlu olan Neşet Ertaş, 2026 itibarıyla yaşasaydı 88 yaşında olurdu.
Neşet Ertaş evli miydi, eşi kimdi?
Neşet Ertaş, Leyla Ertaş ile evlenmiş; yaklaşık yedi yıl süren evlilikleri 1970'lerin başında boşanmayla sonuçlanmıştır. Leyla, birçok türküsüne de ilham olmuştur.
Neşet Ertaş'ın kaç çocuğu var?
Neşet Ertaş'ın Leyla Ertaş ile evliliğinden Döne, Canan ve Hüseyin adında toplam üç çocuğu olmuştur.
Neşet Ertaş'ın boyu kaç?
Neşet Ertaş'ın boy ölçüsü güvenilir kaynaklarda kamuoyuyla net olarak paylaşılmamıştır.
Neşet Ertaş nereli ve babası kimdir?
1938'de (bazı kaynaklarda 1943) Kırşehir'in Kırtıllar köyünde doğdu. Babası, Orta Anadolu bozlak geleneğinin büyük ustalarından ozan Muharrem Ertaş'tır; Horasan kökenli Anadolu Abdal geleneğine mensuptur ve ilk müzik hocası babasıdır.
Neşet Ertaş neden 'Bozkırın Tezenesi' olarak anılır?
Bu lakabın yazar Yaşar Kemal tarafından verildiği yaygın olarak kabul edilir. 'Tezene', bağlama çalarken kullanılan mızrap/pena demektir; Anadolu bozkırının sesini bağlamasıyla dünyaya duyurduğu için bu ad ona yakıştırılmıştır.
Neşet Ertaş eserlerinde hangi mahlası kullandı?
Şiir ve türkülerinde 'Garip' mahlasını kullandı. Rivayete göre babasına şiirlerinin sonuna ne yazacağını sorduğunda babası 'Oğlum bize garipler derler' demiş; buradaki 'garipler' Anadolu Abdallarını işaret eder ve mahlas oradan gelir.
Neşet Ertaş'ın en ünlü türküleri hangileri, kaç eser besteledi?
300'ü aşkın beste yaptığı belirtilir. En bilinen eserleri arasında 'Gönül Dağı', 'Ah Yalan Dünya', 'Zahidem', 'Neredesin Sen', 'Yalan Dünya', 'Gönül Bir Sevdaya Düşmüş' ve 'Bir Ay Doğar' sayılır. İlk plağını 1957'de çıkardı; kariyeri boyunca çok sayıda plak, kaset ve albüme imza attı.
Neşet Ertaş 'Devlet Sanatçısı' unvanını neden kabul etmedi?
Kendisine sunulan 'Devlet Sanatçısı' payesini 'Hepimiz bu devletin sanatçısıyız, ayrıca devlet sanatçısı sıfatı bana ayrımcılık geliyor' diyerek reddetti; halkın sanatçısı olarak anılmayı tercih ettiğini söyledi. TBMM Üstün Hizmet Ödülü'nü ise kabul etti.
Neşet Ertaş hangi ödüllere ve onurlara layık görüldü?
2010'da Türkiye'nin 'Yaşayan İnsan Hazineleri' ulusal envanterine alınarak UNESCO kapsamında 'Yaşayan İnsan Hazinesi' kabul edildi. 25 Nisan 2011'de İstanbul Teknik Üniversitesi Devlet Konservatuvarı tarafından fahri doktora verildi; bağlama tavrı ve türküleri konservatuvarlarda ders olarak okutulur.
Neşet Ertaş neden yıllarca Almanya'da yaşadı?
1970'lerin ikinci yarısında sahnede sağlık sorunu yaşayıp bir süre tedavi gördükten sonra, kardeşinin yanına gitmek üzere Almanya'ya yerleşti. Yaklaşık 1979-2003 yılları arasında Almanya'da yaşadı, ardından Türkiye'ye dönerek yeniden yoğun biçimde sahne aldı ve albümler çıkardı.
Neşet Ertaş evlendi mi, çocukları var mı?
1960'ta Ankara'da tanıştığı sanatçı Leyla ile evlendiği, bu evlilikten çocukları olduğu ve yaklaşık on yıl sonra ayrıldıkları aktarılır. Aile hayatını çoğunlukla mahremiyet içinde tuttuğu için bu konuda kaynaklarda ayrıntı sınırlıdır.
