Yeni bir konut kiralarken imzaladığınız belgelerin gelecekte barınma hakkınızı tamamen elinizden alabileceğini biliyor musunuz? Türkiye genelinde artan kira uyuşmazlıkları nedeniyle mülk sahipleri, kiralama aşamasında kiracılardan tahliye taahhütnamesi talep etmektedir. Ancak bu belgelerin imza zamanı ve içeriği, yasal geçerlilik açısından büyük önem taşımaktadır. Erken tahliye riskinden kaçınmak için mevzuatın belirlediği sınırları bilmeniz gerekmektedir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu madde 352 uyarınca, kiracının konutu belirli bir tarihte boşaltmayı üstlendiği yazılı beyana tahliye taahhütnamesi denir. Yargıtay kararlarına göre, bu belgenin kira sözleşmesinin kurulmasından sonraki bir tarihte düzenlenmesi şarttır. Kira sözleşmesi ile aynı gün veya sözleşme imzalanmadan önce verilen taahhütnameler, kiracının özgür iradesini yansıtmadığı gerekçesiyle hukuken geçersiz kabul edilmektedir.
Kira ilişkisinde tarafların hak ve yükümlülüklerini netleştirmek adına yazılı sözleşme yapılması esastır. Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Adalet Bakanlığı tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında, kira sözleşmelerinin e-Devlet kapısı üzerinden yapılmasına yönelik altyapı tamamlanmıştır. Bu sistem, tarafların kimlik bilgilerini ve sözleşme tarihlerini kayıt altına alarak sahte tarihli belge üretilmesinin önüne geçmeyi hedeflemektedir.
Aşağıdaki tablo, kira sözleşmesi ve tahliye taahhütnamesi süreçlerinde yasal olan ve olmayan durumları karşılaştırmalı olarak göstermektedir:
| İşlem Türü | Yasal Durum | Hukuki Sonuç |
|---|---|---|
| Sözleşmeyle aynı gün imzalanan taahhütname | Geçersiz | Tahliye davasına dayanak oluşturamaz. |
| Kira başlangıcından 1 ay sonra imzalanan taahhütname | Geçerli | Belirtilen tarihte tahliye yükümlülüğü doğurur. |
| Tarih kısmı boş bırakılarak imzalanan belge | Riskli / Geçerli kabul edilebilir | Mülk sahibinin sonradan doldurduğu tarih geçerli sayılabilir. |
Kira bedelinin belirlenmesi ve artış oranları da yasal güvence altındadır. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan On İki Aylık Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ortalaması, kira artışlarında uygulanabilecek yasal üst sınırı belirlemektedir. Bu oranın üzerinde yapılan artış taleplerinin kiracılar tarafından kabul edilme zorunluluğu bulunmamaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular
Boş tarihli tahliye taahhütnamesi imzalarsam ne olur?
Boş tarihli belgeye imza atmak büyük risk taşır. Yargıtay içtihatlarına göre, boş kağıda imza atan kişi bunun sonuçlarına katlanmak zorundadır. Mülk sahibi boş bırakılan tarih kısmını sonradan doldurarak icra takibi başlatabilir.
Kira sözleşmesi e-Devlet üzerinden yapılmak zorunda mı?
Şu an için e-Devlet üzerinden kira sözleşmesi yapmak zorunlu değildir ancak tarafların güvenliği için devlet tarafından önerilen ve resmiyet kazandırılan güvenli bir yöntemdir.
Ev sahibi taahhütnameye dayanarak beni ne kadar sürede çıkarabilir?
Taahhüt edilen tarihten itibaren 1 ay içinde ev sahibinin icraya başvurması veya tahliye davası açması gerekir. Bu süre geçirilirse taahhütnameye dayanarak tahliye yapılamaz.
