Konut arayışındaki vatandaşlar, kiralama aşamasında sıklıkla emlakçıların veya mülk sahiplerinin dayattığı ek belgelerle karşılaşmaktadır. 12 Kasım 2023 tarihinde güncellenen emsal yargı kararları, bu belgelerin hukuki sınırlarını net bir şekilde çizmektedir. Kiralama sürecinde aceleyle atılan tek bir imza, ilerleyen dönemde mahkeme kararıyla tahliye edilmenize yol açabilir. Bu nedenle, imzaladığınız belgelerin yasal niteliğini bilmeniz hayati önem taşımaktadır.
Türk Borçlar Kanunu Madde 352, kiracının konutu boşaltmayı üstlendiği taahhütnamenin geçerlilik şartlarını düzenler. Kanuna göre, taahhüdün geçerli olabilmesi için kira sözleşmesinin kurulmasından sonraki bir tarihte verilmesi şarttır. Sözleşmenin imzalandığı gün veya daha önceki bir tarihte alınan taahhütnameler hukuken geçersiz kabul edilmektedir. Ancak uygulamada mülk sahipleri, tarih kısmını boş bırakarak kiracılara imza attırmaktadır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararlarına göre, boş kağıda veya tarih kısmı boş bırakılmış taahhütnameye imza atan kiracı, bu belgenin sonradan doldurulmasını kabul etmiş sayılır. Hukukta buna 'beyaza imza' denmektedir. Kiracı, belgenin kendi rızası dışında doldurulduğunu ancak yazılı bir belge ile ispat etmek zorundadır. Sözlü iddialar mahkemelerce kanıt olarak kabul edilmemektedir.
Eşlerin birlikte yaşadığı aile konutlarında durum daha farklı bir hukuki boyuta taşınmaktadır. Türk Medeni Kanunu Madde 194 uyarınca, aile konutu olarak kullanılan taşınmazlarda, eşlerden birinin diğerinin açık rızası olmadan kira sözleşmesini feshetmesi veya tahliye taahhüdünde bulunması geçersizdir. Diğer eşin rızası alınmadan verilen taahhütnameler için iptal davası açılabilmektedir.
Aşağıdaki tablo, imzalayacağınız belgenin yasal olarak geçerli olup olmadığını ayırt etmenize yardımcı olacaktır:
| Geçerlilik Şartı | Hukuki Durum / Tuzak |
|---|---|
| İmza Tarihi | Kira sözleşmesinden en az 15-20 gün sonra atılmalıdır. Aynı gün atılan imzalar geçersizdir. |
| Tarih Bölümleri | Tanzim ve tahliye tarihlerinin elle doldurulmuş olması gerekir. Boş bırakılması büyük bir risktir. |
| Aile Konutu Şerhi | Eşlerin ortak rızası bulunmalıdır. Tek eşin imzası, aile konutlarında geçersizlik sebebidir. |
| Yazılı Şekil Şartı | Taahhütname mutlaka yazılı olmalıdır. Sözlü tahliye taahhütleri hukuken hiçbir değer taşımaz. |
Mevcut yasal düzenlemeler çerçevesinde, tahliye taahhütnamesinin tamamen yürürlükten kalktığı yönündeki iddialar gerçeği yansıtmamaktadır. Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinde yer alan güncel kanun maddeleri yürürlüğünü korumaktadır. Kiracıların hak kaybı yaşamaması için imzaladıkları belgelere mutlaka kendi el yazılarıyla güncel tarihi atmaları ve boş alan bırakmamaları önerilmektedir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kira sözleşmesiyle aynı gün imzalanan tahliye taahhütnamesi geçerli midir?
Hayır, Türk Borçlar Kanunu Madde 352 uyarınca kira sözleşmesiyle aynı gün veya sözleşmeden önce imzalanan tahliye taahhütnamesi geçersizdir.
Boş tahliye taahhütnamesine imza atmak kiracıyı nasıl etkiler?
Yargıtay kararlarına göre, boş kağıda imza atan kiracı belgenin sonradan doldurulmasını kabul etmiş sayılır. Bu durum kiracıyı tahliye riskiyle karşı karşıya bırakır.
Eş rızası olmadan imzalanan tahliye taahhütnamesi iptal edilebilir mi?
Evet, aile konutu niteliğindeki taşınmazlarda, diğer eşin açık rızası olmadan verilen tahliye taahhütnamesi geçersiz kılınabilir.
Tahliye taahhüdüne dayanarak evden çıkarma süresi ne kadardır?
Mülk sahibi, taahhüt edilen tarihten itibaren 1 ay içinde icra dairesine başvurarak veya dava açarak tahliye sürecini başlatmak zorundadır.
