Kiralık konut piyasasında son dönemde yaşanan hareketlilik, mülk sahipleri ile kiracılar arasındaki hukuki uyuşmazlıkları artırdı. Yeni bir eve taşınırken heyecanla imzalanan belgeler, ilerleyen süreçte kiracıların barınma hakkını doğrudan tehdit edebiliyor. Peki, kira sözleşmesi imzalarken dikkat edilmesi gerekenler nelerdir ve önünüze konulan her belgeyi imzalamak hukuken ne gibi sonuçlar doğurur?
Birçok kiracı, kiralama aşamasında dayatılan belgelerin hukuki gücünü tam olarak bilmediği için ileride tahliye baskısıyla karşı karşıya kalıyor. Özellikle boş tahliye taahhütnamesi Yargıtay kararı çerçevesinde incelendiğinde, sosyal medyada dolaşan yanlış bilgilerin aksine kiracılar için büyük bir risk barındırıyor. İlk bakışta önemsiz görünen bir imza, yasal olarak evden çıkarılma sürecinizi hızlandırabilir.
Türk Borçlar Kanunu Madde 352, kiracının belirli bir tarihte konutu boşaltmayı üstlendiği tahliye taahhütnamesinin geçerlilik şartlarını açıkça düzenler. Yasal düzenlemeye göre, taahhütnamenin geçerli olabilmesi için kira sözleşmesinin kurulmasından sonraki bir tarihte verilmiş olması zorunludur. Sözleşmeyle aynı gün imzalanan taahhütnameler, kiracının özgür iradesini yansıtmadığı gerekçesiyle hukuken geçersiz kabul edilmektedir.
En büyük yanılgılardan biri, boş olarak imzalanan taahhütnamelerin sonradan doldurulması durumunda geçersiz olacağı inancıdır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararlarına göre, boş kağıda imza atan kişi bunun hukuki sonuçlarına katlanmak zorundadır. Ev sahibinin boş taahhütnameyi sonradan istediği tarihlerle doldurması durumunda, kiracı aksini yazılı delille ispat etmekle yükümlüdür ki bu da uygulamada oldukça zordur.
Kira sözleşmesi hakları kapsamında kiracıların imza atmadan önce pazarlık gücünü kullanması önem arz eder. Taahhütname verilecekse bile bunun noter onaylı tahliye taahhütnamesi şeklinde yapılması ve düzenleme tarihinin açıkça belirtilmesi güvenliği artırır. Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi verilerine göre, usulüne uygun düzenlenmeyen belgeler icra dairelerinde iptal davası konusu olmaktadır.
| Kiracının Doğru Bildiği Yanlışlar | Yasal Gerçekler ve Kanun Maddesi Karşılığı |
|---|---|
| Boş taahhütname her durumda geçersizdir. | Boş kağıda atılan imza Yargıtay kararınca kiracıyı bağlar ve geçerlidir. |
| Sözleşmeyle aynı gün imzalanan taahhüt geçerlidir. | TBK Madde 352 gereği sözleşme günü verilen taahhütler geçersizdir. |
| Ev sahibi istediği zaman kiracıyı çıkarabilir. | TBK Madde 347 uyarınca 10 yıllık uzama süresi dolmadan tahliye zordur. |
| Eşin rızası olmadan verilen taahhüt her zaman geçerlidir. | Aile konutu şerhi varsa eşin rızası dışındaki taahhüt iptal edilebilir. |
| Sözlü tahliye taahhüdü hukuken bağlayıcıdır. | Tahliye taahhüdünün yazılı şekilde yapılması zorunlu geçerlilik şartıdır. |
Adalet Bakanlığı istatistiklerine göre, sulh hukuk mahkemelerindeki kira uyuşmazlığı davalarının yüzde 40'ından fazlasını kiracı tahliye süreci ve taahhütname ihtilafları oluşturmaktadır. Hak kaybı yaşamamak adına, kira ilişkisi kurulurken her belgenin tarihi kontrol edilmeli ve boş belgelere kesinlikle imza atılmamalıdır.
