Yeni bir eve taşınırken kira sözleşmesi imzalarken hangi belgelerin altına imza attığınızı tam olarak biliyor musunuz? Ülkemizde kiralık konut piyasasında yaşanan yoğunluk sebebiyle birçok kiracı, ev bulma telaşıyla içeriğini tam okumadığı belgeleri imzalamaktadır. Bu belgelerin başında gelen tahliye taahhütnamesi, doğru şekilde düzenlenmediğinde kiracıları ani bir tahliye riskiyle karşı karşıya bırakmaktadır. Türk Borçlar Kanunu kapsamında kiracı hakları korunuyor olsa da imzaladığınız belgelerin hukuki niteliği haklarınızı doğrudan etkilemektedir.
Kira kontratı güvenceleri arasında gösterilen tahliye taahhüdünün geçerli olabilmesi için yasal olarak belirli şartları taşıması zorunludur. Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinde yer alan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 352. maddesine göre, taahhüdün yazılı olması ve kiralananın teslim edilmesinden sonraki bir tarihte verilmesi şarttır. Uygulamada en sık yapılan hata, kira sözleşmesi imzalarken boş tahliye taahhütnamesi verilmesidir. Ev sahipleri tarafından boş olarak imzalatılan ve sonradan doldurulan bu belgeler, hukuki uyuşmazlıkların temel kaynağını oluşturmaktadır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararlarına göre, boş kağıda imza atan kişi bunun sonuçlarına katlanmak zorundadır. Beyaza imza atılması halinde, belgenin üzerindeki boş kısımların anlaşmaya aykırı doldurulduğunu ispat yükü kiracıya geçmektedir. Bu durumu yazılı delille ispat etmek ise uygulamada oldukça zordur. Dolayısıyla, kira sözleşmesi imzalarken dikkat edilmesi gerekenler listesinin en başında, düzenleme tarihi ve tahliye tarihi boş olan hiçbir evraka imza atılmaması kuralı yer almaktadır.
Aşağıdaki karşılaştırma tablosunda, bir tahliye taahhütnamesinin hukuken geçerli kabul edilmesi için gereken kriterler ve Yargıtay içtihatları doğrultusundaki hukuki durumlar detaylandırılmıştır:
| Geçerlilik Kriteri | Hukuki Durum / Yargıtay Görüşü |
|---|---|
| Düzenleme Tarihi | Kira sözleşmesinin imza tarihinden daha sonraki bir tarih olmalıdır. Aynı gün atılan imzalar geçersizdir. |
| Boş Belgeye İmza | Yargıtay kararlarına göre boş bırakılan tarihlerin sonradan doldurulması belgeyi kendiliğinden geçersiz kılmaz, ispat yükü kiracıdadır. |
| Yazılılık Şartı | Tahliye taahhüdünün mutlaka yazılı şekilde yapılması kanuni zorunluluktur, sözlü taahhüt geçersizdir. |
| Aile Konutu Durumu | Aile konutu niteliğindeki taşınmazlarda eşin açık rızası ve imzası olmadan verilen taahhütler geçersiz kılınabilir. |
| İrade Serbestisi | Baskı ve zorlama altında (örneğin evi kiralamama tehdidiyle) verilen taahhütlerin iptali için yasal süre içinde dava açılmalıdır. |
Kira ilişkisinde mağduriyet yaşamamak adına tahliye taahhütnamesi iptali yollarını bilmek önem arz eder. Eğer taahhütname kira sözleşmesiyle aynı gün imzalatıldıysa veya zorla alındıysa, bu durumun tespiti için sulh hukuk mahkemesinde dava açılması gerekmektedir. Haklarınızı korumak için imzaladığınız her belgenin bir nüshasını saklamalı ve tüm tarih alanlarının el yazınızla doldurulmasını talep etmelisiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Boş kağıda atılan tahliye taahhütnamesi sonradan doldurulursa geçerli olur mu?
Yargıtay içtihatlarına göre, boş belgeye imza atan kişi bunun sonuçlarını kabul etmiş sayılır. Sonradan doldurulan taahhütnamenin anlaşmaya aykırı olduğunu kiracının yazılı delille ispat etmesi gerekir, aksi halde belge geçerli kabul edilir.
Kira sözleşmesiyle aynı gün imzalanan tahliye taahhütnamesi hukuken geçerli midir?
Hayır, yasal olarak tahliye taahhüdünün kiralananın tesliminden sonra, serbest iradeyle verilmesi gerekir. Sözleşmeyle aynı gün imzalanan taahhütnameler hukuken geçersizdir.
Eşin rızası olmadan imzalanan tahliye taahhütnamesi aile konutunu boşalttırır mı?
Kiralanan taşınmaz aile konutu niteliğindeyse, diğer eşin açık rızası alınmadan verilen tahliye taahhüdü geçersiz kılınabilir ve bu gerekçeyle tahliye işlemi durdurulabilir.
Tahliye taahhütnamesine dayalı icra takibine kaç gün içinde itiraz edilmelidir?
Tahliye emrinin kiracıya tebliğ edilmesinden itibaren 7 gün içinde icra dairesine yazılı olarak itiraz edilmesi gerekmektedir. Süresinde itiraz edilmezse takip kesinleşir.
