Kira sözleşmesi imzalarken önünüze konulan boş tahliye taahhütnamesinin sizi 1 günde evsiz bırakabileceğini biliyor musunuz? Türk Borçlar Kanunu Madde 352 kapsamında, tarihi boş bırakılan bu belgeye atılan tek bir imza, kiracıları %100 haksız duruma düşürerek tahliye sürecini başlatıyor. Konut arama sürecinin getirdiği stresle, ev sahiplerinin önünüze koyduğu her evraka imza atmak ileride barınma hakkınızı tamamen kaybetmenize yol açabilir.
Bahsi geçen bu riskli belge, boş tahliye taahhütnamesidir. Türk Borçlar Kanunu Madde 352 uyarınca, kiracının kiralananı belirli bir tarihte boşaltmayı üstlendiği yazılı beyan yasal olarak geçerlidir. Ancak uygulamada ev sahipleri, kira sözleşmesi hakları kapsamında korunan kiracılardan henüz eve taşınmadan önce tarih kısmı boş bırakılmış belgeler talep etmektedir. Bu durum, kiracı tahliye süreci başladığında mülk sahibine istediği tarihi yazma özgürlüğü tanımaktadır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararlarına göre, boş kağıda veya tarih kısmı boş bırakılan taahhütnameye imza atan kiracı, bu belgenin sonradan doldurulacağını kabul etmiş sayılır. Yani, "Ben imzalarken tarih kısmı boştu" savunması yargı mercilerinde genellikle karşılık bulmamaktadır. Bu sebeple imza atılan tarihin ve tahliye edilecek tarihin belgede açıkça yazılı olması, tahliye taahhüdü iptali davalarında en önemli ispat unsurudur.
Kira ilişkisinde tarafların haklarını korumak amacıyla hazırlanan yasal düzenlemeler, belirli geçerlilik şartlarının varlığını zorunlu kılar. Aşağıdaki tablo, bir tahliye taahhüdünün hangi durumlarda hukuken geçerli kabul edildiğini ve hangi durumlarda geçersiz sayılacağını net olarak göstermektedir:
| Geçerlilik Şartı | Hukuki Durum ve Tuzak Detayı |
|---|---|
| Yazılı Olma Şartı | Tahliye taahhüdünün mutlaka yazılı şekilde yapılması zorunludur, sözlü taahhüt geçersizdir. |
| İmza Tarihi | Kira sözleşmesinin kurulmasından sonraki bir tarihte imzalanmalıdır. Aynı gün atılan imzalar geçersizdir. |
| Tarih Boşluğu | Tarih kısmı boş bırakılan belgeye imza atılması, sonradan doldurulan tarihi kabul ettiğiniz anlamına gelir. |
| Eş Rızası Durumu | Aile konutu niteliğindeki taşınmazlarda, diğer eşin açık rızası ve imzası olmadan verilen taahhütler iptal edilebilir. |
| Serbest İrade | Kira sözleşmesi yapılmasının ön şartı olarak dayatılan taahhütler, baskı altında alındığı ispatlanırsa geçersiz kılınabilir. |
Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinde yer alan Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre, kiracının haklarını sınırlayan bu belgelerin hukuki sınırları çizilmiştir. Sözleşme imzalanırken eş zamanlı olarak alınan taahhütler, kiracının özgür iradesini yansıtmadığı gerekçesiyle geçersiz sayılmaktadır. Ancak uygulamada ispat yükü kiracı üzerinde olduğu için, imza tarihinin noter huzurunda onaylatılması en güvenli yoldur.
Yeni kira kanunu ve güncel yargı kararları çerçevesinde, kiracıların haklarını koruması için sözleşme imzalarken acele etmemesi gerekir. Tarih kısmı boş olan hiçbir evraka imza atılmamalıdır. Olası bir uyuşmazlıkta hak kaybı yaşamamak adına, süreçlerin bir hukuk uzmanı eşliğinde yürütülmesi ve yasal bildirim sürelerine uyulması büyük önem arz etmektedir. Bu yazı hukuki tavsiye niteliği taşımamakta olup, genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.
Sıkça Sorulan Sorular
Boş tahliye taahhütnamesi imzalarsam ne olur?
Tarih kısmı boş bırakılarak imzalanan taahhütnameler Yargıtay kararlarına göre geçerli kabul edilir. Ev sahibi boş alanları istediği tarihle doldurarak sizi tahliye edebilir. Bu nedenle boş belgeye imza atılmamalıdır.
Kira sözleşmesiyle aynı gün imzalanan tahliye taahhüdü geçerli midir?
Hayır, kira sözleşmesiyle aynı gün imzalanan tahliye taahhüdü, kiracının üzerinde baskı olduğu kabul edildiği için hukuken geçersizdir. Taahhüdün sözleşme tarihinden makul bir süre sonra imzalanması gerekir.
Eş rızası olmadan imzalanan tahliye taahhütnamesi iptal edilir mi?
Kiralanan taşınmaz aile konutu olarak kullanılıyorsa, diğer eşin açık rızası ve imzası olmadan verilen tahliye taahhütnamesi geçersiz kılınabilir ve iptali için dava açılabilir.
Tahliye taahhütnamesine nasıl itiraz edilir?
Ev sahibi taahhütnameye dayanarak icra takibi başlattığında, kiracı tebligatı aldıktan sonraki 7 gün içinde icra dairesine giderek imzaya veya tarihe yazılı olarak itiraz etmelidir.
