Kira fiyatlarındaki artışlar nedeniyle ev sahipleri ile kiracılar arasındaki uyuşmazlıklar mahkemeleri kilitledi. Adalet Bakanlığı verilerine göre hukuk mahkemelerindeki davaların %15'inden fazlasını kira uyuşmazlıkları oluşturuyor. Yeni bir eve taşınırken önünüze konulan o tek sayfalık belgenin hayatınızı nasıl değiştireceğini biliyor musunuz? Birçok kiracı, ev bulma telaşıyla imzaladığı tahliye taahhütnamesinin hukuki sonuçlarını ancak kapıya icra memuru geldiğinde fark ediyor.
Türk Borçlar Kanunu madde 352, kiracının kiralananı belirli bir tarihte boşaltmayı üstlendiği yazılı beyanın geçerlilik şartlarını düzenler. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararlarına göre, kira sözleşmesiyle aynı gün imzalanan veya boş olarak verilen tahliye taahhütnameleri hukuken geçersizdir. Ancak uygulamada kiracılar, boş kağıda attıkları imzanın sonradan doldurulması halinde bu durumun aksini ispat etmekte büyük zorluk yaşamaktadır. Hukuk kuralları, imza sahibinin belgenin içeriğini kabul ettiğini varsayar.
| Kriter | Geçerli Taahhütname | Geçersiz Taahhütname |
|---|---|---|
| İmza Tarihi | Kira sözleşmesinden sonraki bir gün | Sözleşme ile aynı gün veya boş kağıt |
| Format | Yazılı (Islak imza veya e-Devlet) | Sözlü beyan veya mesajlaşma |
| Tahliye Tarihi | Net gün, ay ve yıl belirtilmiş | Muğlak veya boş bırakılmış tarih |
Kira ilişkisinde hak kaybı yaşamamak için imza aşamasında şu yasal unsurlara dikkat edilmesi şarttır:
- Yazılı Olma Şartı: Tahliye taahhüdünün geçerli olması için mutlaka yazılı şekilde yapılması gerekir. Sözlü verilen tahliye sözleri hukuken hiçbir değer taşımaz.
- Serbest İrade ve Tarih Unsuru: Taahhütnamenin kira sözleşmesinin kurulmasından sonraki bir tarihte imzalanması gerekir. Sözleşme ile aynı gün atılan imzalar baskı altında verilmiş kabul edilir.
- Belirli Bir Tarih İçermesi: Belgede taşınmazın tahliye edileceği gün, ay ve yıl net olarak belirtilmelidir. Muğlak ifadeler taahhüdü geçersiz kılar.
Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ortak çalışmasıyla kira sözleşmelerinin artık e-Devlet kapısı üzerinden yapılması planlanmaktadır. Bu sistem yürürlüğe girdiğinde, sözleşme ve taahhütname tarihleri dijital zaman damgası ile kayıt altına alınacaktır. Böylece geçmişe dönük veya boş kağıda imza attırma uygulaması teknik olarak imkansız hale gelecektir.
Sıkça Sorulan Sorular
Boş olarak imzaladığım tahliye taahhütnamesi geçerli midir?
Hukuken boş belgeye atılan imza, üzerinin sonradan doldurulmasına rıza gösterildiği anlamına gelir. Kiracı, belgenin baskı altında ve sözleşme günü imzalatıldığını yazılı delille ispat etmek zorundadır, aksi halde taahhütname geçerli kabul edilir.
Kira sözleşmesi yenilendiğinde eski tahliye taahhütnamesi geçerliliğini korur mu?
Yeni bir kira sözleşmesi yapılması durumunda, eski sözleşmeye dayanılarak verilen tahliye taahhütnamesi geçerliliğini yitirir. Her yeni sözleşme dönemi için ayrı bir taahhütname düzenlenmesi gerekir.
Tahliye taahhütnamesine dayanan ev sahibi ne kadar sürede icraya başvurmalıdır?
Türk Borçlar Kanunu uyarınca ev sahibi, taahhüt edilen tahliye tarihinden itibaren bir ay içinde icra dairesine başvurmak veya dava açmak zorundadır. Bu süre aşılırsa taahhütnameye dayanarak tahliye istenemez.
