Kiralık konut piyasasında yaşanan hareketlilik, mülk sahipleri ile kiracılar arasındaki uyuşmazlıkları zirveye taşıdı. Peki, yeni bir eve taşınırken imzaladığınız o belgeler gelecekte sokakta kalmanıza neden olabilir mi? Türkiye genelinde milyonlarca kiracıyı ilgilendiren bu hukuki süreç, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu kapsamında sıkı kurallara bağlanmıştır. Ancak uygulamada yapılan büyük hatalar, kiracıları yasal korumadan mahrum bırakmaktadır.
Kira sözleşmesi ile birlikte aynı gün imzalatılan boş tahliye taahhütnameleri hukuken geçersizdir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararlarına göre, kiracının özgür iradesiyle taahhüt vermiş sayılması için belgenin kira sözleşmesinden daha sonraki bir tarihte imzalanmış olması gerekir. Sözleşme kurulurken verilen taahhütler, kiracının barınma ihtiyacı baskısı altında verildiği kabul edildiğinden mahkemelerce iptal edilmektedir.
Mülk sahipleri, tahliye taahhütnamesindeki tarih kısımlarını boş bırakarak kiracılara imza attırmaktadır. Bu durum, ilerleyen süreçte mülk sahibinin istediği tarihi yazarak icra takibi başlatmasına zemin hazırlar. Türk Borçlar Kanunu Madde 352 uyarınca, geçerli bir taahhütname doğrudan icra dairesi kanalıyla tahliye sürecini başlatma gücüne sahiptir. Bu nedenle boş kağıda imza atmak, tüm yasal haklarınızı kendi elinizle devretmek anlamına gelir.
Kira sözleşmelerinde bir diğer önemli husus ise kira artış oranlarıdır. Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) on iki aylık ortalaması, yasal artış sınırını belirler. Bu oranın üzerinde yapılan artış taleplerinin hiçbir yasal geçerliliği yoktur. Kiracılar, yasal sınır oranında artış yaparak banka kanalıyla ödeme yapmaya devam edebilirler.
| Kriter | Geçerli Taahhütname | Geçersiz Taahhütname |
|---|---|---|
| İmza Tarihi | Kira sözleşmesinden en az 15-20 gün sonra | Kira sözleşmesiyle aynı gün veya daha önce |
| Boş Alanlar | Tüm tarihler ve detaylar dolu | Tarih kısımları boş bırakılmış |
- Sözleşme Tarihine Dikkat Edin: Tahliye taahhütnamesinin imza tarihi, kira sözleşmesinin imza tarihinden en az 15-20 gün sonraki bir tarih olmalıdır.
- Boş Belge İmzalamayın: Tarih ve tahliye günü kısımları boş bırakılmış hiçbir evraka imza atmayın.
- Ödemeleri Bankadan Yapın: Kira bedellerini her ay düzenli olarak, açıklama kısmına ilgili ayın kirası olduğunu belirterek banka üzerinden gönderin.
- Yazılı Bildirim Şartı: Ev sahibinin sözlü tahliye taleplerine itibar etmeyin, tüm süreçlerin noter kanalıyla yazılı olarak yürütülmesini talep edin.
Adalet Bakanlığı verilerine göre, sulh hukuk mahkemelerindeki kira uyuşmazlığı davaları son yılların en yüksek seviyesine ulaşmıştır. Arabuluculuk sisteminin devreye girmesiyle birlikte uyuşmazlıkların bir kısmı çözülse de, hukuki haklarını bilmeyen kiracılar ciddi mağduriyetler yaşamaktadır. Sözleşme imzalanırken gösterilecek dikkat, yıllar sürecek davaların önüne geçmektedir.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi emsal kararında belirtildiği üzere: "Kiracının serbest iradesine dayanmayan, kira sözleşmesiyle aynı gün veya daha önce verilen tahliye taahhütleri hükümsüzdür." Bu ilke, kiracının korunması amacını taşımaktadır.
