Kiralık konut piyasasında son dönemde yaşanan arz-talep dengesizliği, ev sahipleri ile kiracılar arasındaki uyuşmazlıkları zirveye taşıdı. Adalet Bakanlığı verilerine göre sulh hukuk mahkemelerindeki kira davaları son bir yılda yüzde 40 oranında artış gösterdi. Peki, yeni bir eve taşınırken imzaladığınız o belgeler gelecekte sizi bir günde evinizden tahliye ettirebilir mi? Bu sorunun yanıtı, Türk Borçlar Kanunu kapsamında düzenlenen tahliye taahhütnamesinin imza tarihinde gizlidir.
Kira sözleşmesi kurulurken mülk sahipleri sıklıkla kira kontratı ile eş zamanlı olarak tahliye taahhüdü talep etmektedir. Hukuki açıdan en büyük risk tam bu noktada ortaya çıkmaktadır. Türk Borçlar Kanunu Madde 352 uyarınca, kiracının serbest iradesiyle kiralananı boşaltmayı üstlendiği tarihin geçerli olması için belgenin kira sözleşmesinin imzasından sonraki bir tarihte düzenlenmesi gerekir. Sözleşmeyle aynı gün veya sözleşme öncesinde imzalanan taahhütnameler, kiracının üzerinde baskı unsuru oluşturduğu gerekçesiyle geçersiz sayılmaktadır.
Uygulamada en sık karşılaşılan tuzak, boş tahliye taahhütnamesine imza attırılmasıdır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararlarına göre, boş kağıda imza atan kişi bunun sonuçlarına katlanmak zorundadır. Ev sahibi, boş bırakılan tarih kısımlarını sonradan doldurarak yasal takip başlatabilir. Kiracı, imzanın kendisine ait olduğunu kabul ettiği sürece, belgenin sonradan doldurulduğunu ancak yazılı delil veya senetle ispat etmek zorundadır ki bu da uygulamada oldukça zordur.
| Geçerli Taahhütname Özellikleri | Geçersiz Taahhütname Özellikleri |
|---|---|
| Kira sözleşmesinden sonraki bir tarihte imzalanması | Kira sözleşmesiyle aynı gün veya daha önce imzalanması |
| Tahliye tarihinin net ve belirgin olması (Gün/Ay/Yıl) | Tahliye tarihinin boş bırakılması veya muğlak olması |
| Aile konutlarında her iki eşin de imzasının bulunması | Aile konutunda diğer eşin rızasının ve imzasının olmaması |
- Düzenleme Tarihi Kuralı: Tahliye taahhütnamesinin düzenleme tarihi, kira sözleşmesinin imza tarihinden en az bir gün, ideal olarak ise 15-20 gün sonraki bir tarih olmalıdır.
- Tahliye Tarihinin Belirlenmesi: Belge üzerinde kiracının evi boşaltacağı gün, ay ve yıl net şekilde yazılmalıdır. Muğlak ifadeler taahhüdü geçersiz kılar.
- Cezai Şart Maddesi: Taahhütnamede erken tahliye durumunda fahiş cezai şartlar yer alıyorsa, bu maddelerin Türk Borçlar Kanunu Madde 182 kapsamında hakim tarafından tenkis edilebileceği bilinmelidir.
- Eş Rızası Zorunluluğu: Kiralanan konut aile konutu niteliğinde ise, Türk Medeni Kanunu Madde 194 gereğince diğer eşin açık rızası ve imzası olmadan verilen tahliye taahhüdü geçersizdir.
Kira ilişkilerinde hak kaybı yaşamamak için her belgenin içeriği dikkatle incelenmelidir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan konut fiyat endekslerindeki artışlar, mülk sahiplerini hızlı kiracı sirkülasyonuna zorlamaktadır. Ancak yasal sınırlar içinde kalmak, her iki tarafın da gelecekteki olası mağduriyetlerini engelleyecektir. Haklarınızı bilmek ve belgeleri tarihleri boş şekilde imzalamamak, barınma hakkınızın en büyük güvencesidir.
