Kira fiyatlarındaki artış sebebiyle ev sahipleri ile kiracılar arasındaki uyuşmazlıklar adliyelere taşınmaktadır. Adalet Bakanlığı verilerine göre hukuk mahkemelerindeki kira davaları son bir yılda yüzde yüzün üzerinde artış gösterdi. Yeni bir eve taşınırken imzaladığınız belgeler, ilerleyen süreçte barınma hakkınızı doğrudan etkileyebilir. Özellikle tahliye taahhütnameleri, kiracıların en çok mağdur olduğu konuların başında gelmektedir.
Türk Borçlar Kanunu madde 352 uyarınca, kiracı belirli bir tarihte kiralananı boşaltmayı üstlenmişse tahliye edilmek zorundadır. Ancak bu taahhüdün geçerli olabilmesi için kira sözleşmesinin kurulmasından sonra verilmesi şarttır. Uygulamada ev sahipleri, sözleşme imzalanırken boş tarihli tahliye taahhütnamesi talep etmektedir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararlarına göre, boş kağıda imza atan kişi bunun sonuçlarına katlanmak zorundadır.
Eski ve yeni kira mevzuatı karşılaştırıldığında, kiracıların yasal güvenceleri ciddi oranda farklılık göstermektedir. Aşağıdaki kritik yasal detaylar, haklarınızı net şekilde anlamanıza yardımcı olacaktır.
- Sözleşme Tarihi ve Taahhüt Tarihi İlişkisi: Eski uygulamada sözlü anlaşmalar korunurken, yeni dönemde yazılı tahliye taahhütnamesinin imza tarihi kira sözleşmesinden en az bir gün sonra olmak zorundadır.
- Kira Artış Oranları: Borçlar Kanunu madde 344 uyarınca kira artışları tüketici fiyat endeksindeki (TÜFE) on iki aylık ortalamalara göre belirlenir. Bu oranın üzerinde artış talep edilemez.
- Depozito Sınırı: Kanun kapsamında depozito bedeli üç aylık kira bedelini aşamaz. Bu tutarın vadeli bir tasarruf hesabına yatırılması yasal zorunluluktur.
Resmi Gazete'de yayımlanan arabuluculuk şartı, kira uyuşmazlıklarında dava açmadan önce zorunlu bir aşamadır. Taraflar anlaşamadığı takdirde sulh hukuk mahkemelerinde tahliye davası süreci başlar. Kiracıların haklarını koruyabilmesi için imzaladıkları her belgenin bir nüshasını saklaması gerekmektedir.
Tahliye taahhütnamesinde tanzim tarihi ile tahliye tarihi kısımlarının boş bırakılmaması kritik önem taşır. Boş bırakılan alanlar sonradan ev sahibi tarafından doldurulduğunda, imza sahibi aksini ispat etmekte zorlanır. Hak kaybı yaşamamak adına tüm belgelerin ıslak imzalı kopyalarını teslim almalısınız.
Kira sözleşmelerinde yer alan 'kiracı sonraki dönem kira artışını kabul eder' ibaresi, TÜFE sınırını aşamaz. Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan veriler, yasal artış sınırının tavanını oluşturur. Bu tavanın üzerindeki sözleşme maddeleri hukuken geçersiz sayılmaktadır.
Yeni bir konut kiralarken acele karar vermemek, sözleşme metnini ve ek belgeleri dikkatle incelemek geleceğinizi güvence altına alır. Yasal hakların bilinmesi, gelecekte yaşanacak olası bir tahliye davasında en büyük güvenceniz olacaktır.
Sıkça Sorulan Sorular
Boş tarihli tahliye taahhütnamesi iptal edilebilir mi?
Yargıtay kararlarına göre boş kağıda atılan imza geçerlidir. Ancak belgenin baskı veya hile altında imzalatıldığı kanıtlanırsa iptali mümkündür.
Ev sahibi kira sözleşmesi biter bitmez kiracıyı çıkarabilir mi?
Hayır, kira sözleşmesi süresi dolduğunda otomatik olarak bir yıl uzar. Ev sahibi haklı bir tahliye sebebi veya 10 yıllık uzama süresi dolmadan kiracıyı çıkaramaz.
Kira artış oranı en fazla ne kadar olabilir?
Kira artış oranı, Borçlar Kanunu uyarınca Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan 12 aylık TÜFE ortalamasını geçemez.
