Amerika Birleşik Devletleri'ne yerleşme planı yapan binlerce Türk vatandaşının en çok merak ettiği konuların başında sağlık sistemi geliyor. ABD'de sağlık hizmetlerinin yüksek maliyeti, göçmenlerin ve emeklilik planı yapanların doğru bilgiye ulaşmasını zorunlu kılıyor. Peki, ABD federal hükümetinin sunduğu en büyük sağlık desteklerinden biri olan Medicare nedir ve Türkiye'deki haklarınızla nasıl ilişkilendirilir?
Amerika Birleşik Devletleri ile Türkiye Cumhuriyeti arasında 1998 yılında imzalanan Sosyal Güvenlik Sözleşmesi, iki ülkede de çalışan vatandaşların prim günlerinin birleştirilmesine olanak tanıyor. T.C. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından uygulanan bu sözleşme, emeklilik aylığı bağlanmasında kolaylık sağlasa da sağlık sigortası transferinde farklı kurallara tabi tutuluyor. Birçok göçmen, Türkiye'deki SGK güvencesinin ABD'de doğrudan geçerli olduğunu düşünse de durum oldukça farklı işliyor. Amerika sağlık sigortası sistemi, tamamen kendine has kurallarla yönetiliyor.
Medicare, ABD'de 65 yaş ve üzerindeki kişiler ile yaş sınırına bakılmaksızın belirli kalıcı engeli veya böbrek yetmezliği olan bireylere yönelik federal bir sağlık sigortası programıdır. Bu sistem, eyalet destekli ve düşük gelirlilere yönelik olan Medicaid programından tamamen farklıdır. Medicare ve Medicaid farkı, hak sahipliği kriterlerinde ortaya çıkar. Medicare yaş ve prim ödeme geçmişine dayanırken, Medicaid tamamen gelir düzeyine göre şekillenir. Green Card sağlık sigortası arayışında olan yeni göçmenlerin bu iki kavramı karıştırmaması büyük önem taşımaktadır.
| Kriter | Medicare | Medicaid |
|---|---|---|
| Temel Şart | 65 yaş üstü veya engelli olmak | Düşük gelir düzeyine sahip olmak |
| Yönetim | Federal Hükümet | Eyalet ve Federal Ortaklığı |
| Finansman | Çalışma dönemi prim ödemeleri | Genel vergi gelirleri |
T.C. Washington Büyükelçiliği ve konsolosluk duyurularında da belirtildiği üzere, ABD'de emekli sağlık hakları elde edebilmek için belirli bir süre prim ödemiş olmak gerekiyor. Medicare sisteminden ücretsiz yararlanabilmek için ABD'de en az 10 yıl (40 çeyrek) çalışarak sosyal güvenlik primi ödemiş olmanız şarttır. Türkiye-ABD Sosyal Güvenlik Sözleşmesi emeklilik prim günlerinizi birleştirmeye yarasa da ABD'deki Medicare sağlık sigortası prim günlerini doğrudan karşılamamaktadır.
Medicare sistemi kendi içinde dört ana bölüme ayrılmaktadır. Bu bölümlerin kapsamları ve Türkiye'deki karşılıkları şu şekildedir:
- Medicare Part A (Hastane Sigortası): Yatılı hastane tedavilerini, hemşirelik bakımlarını ve belirli evde bakım hizmetlerini kapsar. ABD'de 10 yıl çalışanlar için ücretsizdir.
- Medicare Part B (Tıbbi Sigorta): Doktor muayeneleri, ayakta tedavi hizmetleri ve koruyucu sağlık hizmetlerini içerir. Aylık ücrete tabidir.
- Medicare Part C (Medicare Advantage): Özel sigorta şirketleri aracılığıyla sunulan, Part A ve B'yi kapsayan alternatif planlardır.
- Medicare Part D (Reçeteli İlaç Güvencesi): Doktorlar tarafından yazılan reçeteli ilaçların maliyetlerini karşılamaya yardımcı olan isteğe bağlı bir plandır.
Son yapılan resmi analizlere göre, ABD'de yaşayan 65 yaş üstü nüsun yaklaşık %93'ü Medicare kapsamında sağlık hizmeti almaktadır. Türkiye'den ABD'ye göç eden ve orada yaşlılık dönemini geçirecek olan vatandaşların, Türkiye'deki emeklilik haklarını korurken ABD'deki bu sisteme dahil olabilmeleri için yasal ikamet sürelerini ve prim ödeme koşullarını eksiksiz yerine getirmeleri gerekmektedir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Türkiye'den emekli olup ABD'ye yerleşenler Medicare'den yararlanabilir mi?
Doğrudan yararlanamazlar. Medicare'den yararlanabilmek için ABD'de yasal olarak ikamet etmek, Green Card sahibi veya vatandaş olmak ve en az 10 yıl (40 çeyrek) sosyal güvenlik primi ödemiş olmak gerekir. Bu şartları taşımayanlar belirli primler ödeyerek sisteme satın alma yoluyla dahil olabilirler.
Medicare ve Medicaid arasındaki temel farklar nelerdir?
Medicare, yaşa (65 yaş üstü) ve engellilik durumuna dayalı federal bir programdır. Medicaid ise yaş sınırı olmaksızın, düşük gelirli bireylere ve ailelere yönelik eyalet ve federal ortaklığıyla yürütülen bir sosyal yardım programıdır.
Türkiye-ABD Sosyal Güvenlik Sözleşmesi Medicare prim günlerini etkiler mi?
Hayır, etkilemez. İki ülke arasındaki sözleşme sadece emeklilik aylığı bağlanması için prim günlerinin birleştirilmesini kapsar. ABD'deki Medicare sağlık sigortası hakları için gerekli olan prim günleri bu sözleşme kapsamında birleştirilemez.
Green Card sahipleri Amerika'ya gider gitmez Medicare alabilir mi?
Hayır, alamazlar. Yeni gelen Green Card sahiplerinin Medicare alabilmesi için ABD'de en az 5 yıl kesintisiz olarak yasal olarak ikamet etmiş olmaları ve diğer yaş veya prim şartlarını karşılamaları gerekmektedir.
