İkinci el araç pazarında her yıl milyonlarca otomobil el değiştirirken, alıcıların büyük kısmı sadece kaporta boya durumuna bakarak hayatının hatasını yapıyor. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre yılda ortalama 6 milyondan fazla ikinci el aracın satıldığı pazarda, ekspertiz raporlarındaki küçük bir kelime oyunu alıcılara yüz binlerce liralık motor masrafı olarak geri dönüyor. Peki, raporlardaki o gizli ifadeler ne anlama geliyor ve birikimlerinizi dolandırıcılara kaptırmaktan nasıl korunursunuz?
Alıcıların en sık düştüğü tuzakların başında, ekspertiz raporunda yer alan 'motorda yağ terlemesi var' ifadesi geliyor. Birçok kişi bu durumu yaşa bağlı normal bir nemlenme olarak görse de, bu ibare aslında motor contalarının ömrünü tamamladığını ve yakın zamanda motorun tamamen inmesi gerektiğini gösteren 50 bin liralık bir faturanın habercisidir. Benzer şekilde şanzıman vites geçişlerindeki 'hafif gecikme' uyarısı, kısa süre sonra revizyon gerektirecek bir şanzıman arızasını gizlemek için yazılıyor.
Dolandırıcıların yeni gözdesi ise şasi numarası oyunlarıdır. Hasar kaydını düşük göstermek isteyen satıcılar, plakayı sorgulattığınızda temiz çıkan ancak şasi numarasından sorgulandığında ağır hasarlı olduğu anlaşılan araçları piyasaya sürüyor. Bu durumdan korunmak için sigorta bilgi merkezinin sunduğu sorgulama servislerini sadece plaka ile değil, mutlaka ruhsattaki şasi numarası ile gerçekleştirmelisiniz.
Güvenli alışverişin bir diğer ayağını ise ödeme yöntemi oluşturuyor. Noter satışı sırasında 'parayı hesaba gönderdim, birazdan düşer' yalanına inanmamak gerekiyor. Türkiye Noterler Birliği tarafından devreye alınan Güvenli Ödeme Sistemi kullanılmadığı takdirde, paranın hesaba geçmemesi veya bloke konulması gibi risklerle karşı karşıya kalabilirsiniz. Sistem, para transferi ile mülkiyet devrini eş zamanlı gerçekleştirerek iki tarafı da güvenceye alıyor.
Ekspertiz firması seçerken de bağımsızlık ilkesine dikkat edilmelidir. Satıcının 'benim her zaman gittiğim tanıdık bir yer var, orada yaptıralım' teklifi kesinlikle reddedilmelidir. Alıcı olarak ekspertiz merkezini kendiniz seçmeli ve bu merkezin Türk Standardları Enstitüsü tarafından verilen hizmet yeterlilik belgesine sahip olduğundan emin olmalısınız. TSE onaylı olmayan raporların hukuki bir geçerliliği bulunmuyor.
Son dönemde artan kilometre düşürme hilelerine karşı ise sadece gösterge panelindeki rakama güvenmek büyük bir hata olur. Aracın geçmiş muayene kayıtları ile yetkili servis bakım geçmişi karşılaştırılmalıdır. TÜVTÜRK muayene istasyonlarında kaydedilen kilometre bilgileri ile beyan edilen rakam arasında tutarsızlık varsa, o araçtan uzak durulması en sağlıklı karar olacaktır.
İkinci el araç alırken aceleci davranmak her zaman kaybettirir. Beğendiğiniz aracın piyasa değerinin çok altında satılması genellikle bir tuzaktır. Detaylı bir ekspertiz incelemesi, şasi numarası üzerinden tramer sorgusu ve güvenli ödeme kanalları kullanılarak yapılan bir alışveriş, sizi hem paranızdan olmaktan hem de bitmek bilmeyen sanayi ziyaretlerinden koruyacaktır.
Sıkça Sorulan Sorular
Ekspertiz raporunda 'yağ terlemesi' yazan araç alınır mı?
Yağ terlemesi basit bir conta kaçağı olabileceği gibi büyük motor arızalarının da habercisi olabilir. Bu ibareyi gördüğünüzde aracın motorunu uzman bir motor ustasına ayrıca göstermeli ve olası tamir maliyetini pazarlık payı olarak kullanmalısınız.
Tramer sorgusunu plaka yerine neden şasi numarasından yapmalıyız?
Plakalar değiştirilebilir ve geçmiş hasarlar eski plakada kalmış gibi görünebilir. Şasi numarası ise aracın kimliğidir ve fabrikadan çıkışından itibaren aldığı tüm hasarlar bu numaraya işlenir. En doğru hasar geçmişi bilgisine şasi numarasından ulaşılır.
Noterde güvenli ödeme sistemi nasıl çalışır?
Alıcı parayı aracı kurum olan bankanın güvence hesabına yatırır. Noterde satış imzası atıldığı anda para otomatik olarak satıcının hesabına aktarılır. Böylece ne alıcı parasını kaybeder ne de satıcı aracını devredip parasız kalır.
