Ev sahiplerinin %85'inin talep ettiği tahliye taahhütnamesi ne zaman geçersiz olur? Türk Borçlar Kanunu Madde 352 uyarınca, kira sözleşmesiyle aynı gün (0. gün) imzalanan taahhütnameler hukuken tamamen geçersizdir. İşte kiracıların haklarını koruyacak 1 hayati kural ve dikkat edilmesi gereken tüm yasal detaylar.
Kira sözleşmesi imzalarken dikkat edilmesi gerekenler listesinin en başında, tahliye taahhütnamesi adı verilen belge yer almaktadır. Türk Borçlar Kanunu kapsamında düzenlenen bu belgenin geçerli olabilmesi için yasada çok net sınırlar çizilmiştir. Ev sahipleri tarafından sıklıkla talep edilen bu belgenin, kira sözleşmesinin yapıldığı gün imzalatılması durumunda hukuken hiçbir geçerliliği bulunmamaktadır. Yasa koyucu, kiracının sözleşme kurulurken baskı altında olduğu varsayımından hareketle bu korumayı sağlamıştır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararlarına göre, kiracının özgür iradesiyle tahliye taahhüdü verebilmesi için sözleşmenin kurulmasından sonra makul bir sürenin geçmesi gerekir. Uygulamada en sık karşılaşılan usulsüzlük ise boş tahliye taahhütnamesi imzalatılmasıdır. Kiracı, boş kağıda imza attığında ev sahibinin bu boşlukları sonradan istediği tarihlerle doldurabileceğini bilmelidir. Hukuken, boş kağıda atılan imza sonradan doldurulan içeriğin kabul edildiği anlamına gelir ve bu durumun aksini ispat etmek son derece zordur.
Kiracı tahliye şartları, Türk Borçlar Kanunu madde 352 çerçevesinde kesin kurallara bağlanmıştır. Ev sahibinin bu maddeye dayanarak tahliye talebinde bulunabilmesi için taahhütnamenin yazılı olması, tahliye tarihinin açıkça belirtilmesi ve en önemlisi düzenleme tarihinin kira sözleşmesinden sonraki bir gün olması şarttır. Bu şartları taşımayan belgeler, icra takibine veya davaya konu edilse dahi mahkemeler tarafından geçersiz kabul edilmektedir.
Kira sözleşmesi hakları kapsamında, aile konutu güvencesi de büyük bir önem taşımaktadır. Eğer kiralanan taşınmaz aile konutu olarak kullanılıyorsa, eşlerden birinin diğerinin rızası olmadan tek başına tahliye taahhüdü vermesi yasal olarak geçersizdir. Bu durum, aile birliğinin korunması amacıyla Türk Medeni Kanunu tarafından güvence altına alınmış bir haktır.
Aşağıdaki listede, imzalayacağınız belgenin hukuki durumunu analiz edebilmeniz için geçerlilik kriterleri karşılaştırılmıştır:
- Geçerli Şartlar (Yasal Durum): Düzenleme tarihi kira sözleşmesinden sonraki bir tarihtir. Tahliye tarihi net olarak yazılmıştır. Belge yazılı olarak düzenlenmiştir ve kiracının ıslak imzasını taşır.
- Geçersiz Kılan Durumlar (Hukuki Tuzaklar): Düzenleme tarihi ile kira sözleşmesi tarihi aynı gündür. Boş kağıt olarak imzalanıp sonradan doldurulmuştur. Aile konutunda eşin rızası alınmadan tek başına imzalanmıştır.
Noter onaylı taahhütname alınması, belgenin sıhhatini artıran bir unsurdur ancak tek başına geçersiz bir belgeyi geçerli hale getirmez. Noterde düzenlenen belgelerde de imza tarihinin kira sözleşmesinden sonra olması kuralı aynen geçerlidir. Ev sahipleri, bu taahhütnameye dayanarak taahhüt edilen tarihten itibaren bir ay içinde icra dairesine başvurmak veya dava açmak zorundadır. Bu süre aşılırsa taahhütname geçerliliğini yitirir.
Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinde yer alan güncel mevzuat metinlerine göre, kiracının haklarını bilmesi ve sözleşme aşamasında acele karar vermemesi gerekir. İmzaladığınız her belgenin bir nüshasını mutlaka kendinizde saklamalısınız. Tarih kısımları boş bırakılan hiçbir evraka imza atmamak, gelecekte yaşanacak olası bir tahliye davasının önüne geçmenin en kesin yoludur.
