Yeni bir eve taşınırken veya mevcut kira sözleşmesini yenilerken önünüze konulan o tek sayfalık belge hayatınızı zorlaştırabilir. Türkiye genelinde kiralık konut piyasasında yaşanan hareketlilik, mülk sahiplerinin kendilerini güvenceye almak için yasal boşlukları kullanmasına yol açmaktadır. Peki, kiralama aşamasında neredeyse zorunlu bir dayatma haline gelen bu belgenin arkasındaki büyük hukuki risk nedir? Birçok kiracı, ileride sorun yaşamamak adına boş kağıtlara imza atarak mülk sahiplerine teslim etmektedir.
Sözünü ettiğimiz bu riskli belge, Türk Borçlar Kanunu kapsamında düzenlenen tahliye taahhütnamesidir. Kiracılar genellikle "nasılsa boş kağıt, sonra itiraz ederim" düşüncesiyle bu belgelere imza atmaktadır. Ancak Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından verilen yerleşik kararlar, boş kağıda imza atan kişinin bunun sonuçlarına katlanması gerektiğini açıkça belirtmektedir. Yani, boş olarak imzalayıp ev sahibine verdiğiniz taahhütname, sonradan ev sahibi tarafından doldurulsa dahi hukuken geçerli kabul edilmektedir. Bu durum, kiracı tahliye süreci başladığında hak kaybı yaşamanıza neden olmaktadır.
Kira sözleşmesi hakları kapsamında kendinizi korumanın en güvenli yolu, belgenin imza tarihi ile tahliye tarihinin açıkça yazılmasını sağlamaktır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu Madde 352 uyarınca, tahliye taahhüdünün geçerli olabilmesi için kira sözleşmesinin kurulmasından sonraki bir tarihte verilmiş olması şarttır. Sözleşme ile aynı gün imzalanan taahhütnameler hukuken geçersizdir. Bu nedenle, kira kontratı imzalarken dikkat edilmesi gerekenler listesinin en başında, taahhütnameye kesinlikle boş imza atılmaması kuralı yer almaktadır.
Aşağıdaki karşılaştırma tablosu, imzalayacağınız belgenin hukuki durumunu ve karşılaşabileceğiniz riskleri net bir şekilde ortaya koymaktadır:
| Geçerlilik Şartı | Kiracının Hak Kaybı Yaşayacağı Durum |
|---|---|
| Yazılı şekilde yapılması şarttır. | Sözlü tahliye taahhütleri geçersizdir, ancak yazılı her belge bağlayıcıdır. |
| Kira sözleşmesinden sonraki bir tarihte imzalanmalıdır. | Sözleşmeyle aynı gün veya daha önce imzalanan belgeler hukuken geçersizdir. |
| Tahliye tarihinin net ve belirli olması gerekir. | Boş bırakılan tarih alanının sonradan doldurulması durumunda kiracı hak iddia edemez. |
| Kiracının veya yetkili temsilcisinin ıslak imzası bulunmalıdır. | İmzanın size ait olması durumunda, belgenin içeriğine sonradan itiraz etmek zordur. |
| Aile konutlarında eşin açık rızası ve imzası aranır. | Eş rızası alınmadan tek başına verilen taahhütler için iptal davası açılabilir. |
Haklı tahliye sebepleri oluşmadan evden çıkarılmak istemiyorsanız, yasal süreci yakından takip etmelisiniz. Mülk sahibi, geçerli bir taahhütnameye dayanarak tahliye tarihinden itibaren bir ay içinde icraya başvurarak veya dava açarak kira ilişkisini sona erdirebilir. Bu süreçte hak kaybına uğramamak adına, imzaladığınız her belgenin bir kopyasını almak ve üzerine güncel tarihi el yazınızla eklemek en etkili koruma yöntemidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kira sözleşmesiyle aynı gün imzalanan tahliye taahhütnamesi geçerli midir?
Hayır, geçerli değildir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu uyarınca, taahhütnamenin kira sözleşmesinin kurulmasından sonra, kiracının özgür iradesiyle verilmiş olması gerekir. Aynı gün verilen taahhütler baskı altında alınmış kabul edilir.
Boş tahliye taahhütnamesine imza atmak kiracıyı nasıl etkiler?
Yargıtay kararlarına göre, boş kağıda imza atan kişi belgenin üzerinin sonradan doldurulmasını kabul etmiş sayılır. Bu durum, ev sahibinin istediği tarihi yazarak kiracıyı kolayca tahliye etmesine yol açabilir.
Eş rızası olmadan imzalanan tahliye taahhütnamesi iptal edilebilir mi?
Kiralanan taşınmaz aile konutu niteliğindeyse, eşin açık rızası olmadan verilen tahliye taahhütnamesi geçersiz kılınabilir. Bu durumda eş, mahkemeye başvurarak taahhütnamenin iptalini talep edebilir.
Yeni ev sahibi eski taahhütnameye dayanarak kiracıyı çıkarabilir mi?
Evet, çıkarabilir. Taşınmazı satın alan yeni malik, eski ev sahibiyle yapılan kira sözleşmesinin ve bu sözleşmeye bağlı olarak verilen geçerli tahliye taahhütnamesinin tüm haklarına halef olur.
