Türkiye genelinde her yıl binlerce yeni işletme kurulurken, girişimcilerin karşılaştığı ilk ve en kritik yol ayrımı şirket türünün belirlenmesidir. Peki, 2024 yılı itibarıyla asgari sermaye tutarı 50.000 TL olan limited şirket mi, yoksa 250.000 TL sermaye şartı aranan anonim şirket mi finansal açıdan daha avantajlıdır? Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) verilerine göre yeni kurulan şirketlerin büyük çoğunluğu limited yapıyı seçse de, uzmanlar uzun vadeli yatırım hedefleri olan girişimlerin anonim şirket modeline yönelmesi gerektiğini belirtmektedir.
Şirket kuruluş aşamasında maliyetleri minimumda tutmak isteyen girişimciler için limited şirket modeli ilk etapta daha cazip görünmektedir. Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre limited şirketler tek ortakla kurulabilmekte ve kuruluş masrafları anonim şirketlere oranla daha düşük seyretmektedir. Ancak bu modelde ortaklar, şirketin kamu borçlarından dolayı tüm kişisel varlıklarıyla zincirleme şekilde sorumlu tutulmaktadır. Vergi daireleri ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) alacakları için limited şirket ortaklarının kapısı doğrudan çalınabilmektedir.
Yatırımcı çekmeyi ve gelecekte hisse satışı yapmayı planlayan girişimler için ise anonim şirket yapısı benzersiz finansal kalkanlar sağlamaktadır. Anonim şirket ortaklarının kamu borçlarına karşı sorumluluğu, sadece taahhüt ettikleri sermaye payı ile sınırlı kalmaktadır. En büyük mali avantaj ise hisse senedi devrinde ortaya çıkmaktadır; iki yıldan fazla süreyle elde tutulan anonim şirket hisse senetlerinin satışından doğan kazançlar gelir vergisinden muaf tutulmaktadır. Limited şirketlerde ise hisse ne zaman satılırsa satılsın elde edilen kazanç yüksek oranlarda gelir vergisine tabi olmaktadır.
| Özellik | Limited Şirket (Ltd. Şti.) | Anonim Şirket (A.Ş.) |
|---|---|---|
| Asgari Sermaye | 50.000 TL | 250.000 TL |
| Kamu Borcu Sorumluluğu | Ortaklar şahsi mal varlığıyla sorumlu | Sadece taahhüt edilen sermaye payı ile sınırlı |
| Hisse Devri ve Vergi | Noter onayı ve tescil şart, kazanç vergiye tabi | Pay defterine kayıt yeterli, 2 yıl sonra vergiden muaf |
| Halka Arz Potansiyeli | Bulunmuyor | Tahvil ihraç edebilir ve halka arz edilebilir |
Kuruluş aşamasındaki tescil harçları, noter giderleri, rekabet kurumu payı ve mali müşavirlik ücretleri her iki tür için de benzer taban fiyatlardan başlasa da, anonim şirketlerin kuruluş sonrası genel kurul ve denetim süreçleri daha fazla bürokratik maliyet üretmektedir. Girişimcilerin faaliyet gösterecekleri sektörün dinamiklerini, hedefledikleri büyüme hızını ve ihtiyaç duyacakları dış yatırım miktarını analiz ederek bu iki model arasında bir denge kurması şarttır. Girişiminiz için en doğru hukuki yapıyı seçerken kısa vadeli kuruluş maliyetlerini mi, yoksa uzun vadeli vergi muafiyetlerini ve yatırım imkanlarını mı önceliklendireceksiniz?
Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı Esnaf, Sanatkarlar ve Kooperatifçilik Genel Müdürlüğü Şirket Kurulum Kılavuzları ve Türk Ticaret Kanunu (TTK) mevzuat verileri temel alınmıştır.
Şirket Kuruluşu Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Limited şirket sonradan anonim şirkete dönüştürülebilir mi?
Evet, Türk Ticaret Kanunu kapsamında limited şirketler tür değiştirme yoluyla kolaylıkla anonim şirkete dönüştürülebilmektedir. Bu işlem sırasında şirketin geçmiş hakları ve borçları aynen korunur.
Anonim şirket kurarken sermayenin ne kadarı peşin ödenmelidir?
Anonim şirket kuruluşunda, nakdi olarak taahhüt edilen sermayenin en az yüzde 25'inin tescilden önce bankada bloke edilmesi zorunludur. Kalan yüzde 75'lik kısım ise şirketin tescilini izleyen 24 ay içinde ödenir. Limited şirketlerde ise kuruluşta bloke şartı kaldırılmıştır.
Tek kişi ile limited veya anonim şirket kurulabilir mi?
Evet, yürürlükteki mevzuata göre hem limited şirketler hem de anonim şirketler tek bir ortak (gerçek veya tüzel kişi) ile kurulabilmekte ve faaliyet gösterebilmektedir.
