Ev sahibiniz boş tahliye taahhütnamesi imzalatmak mı istiyor? Yargıtay'ın 2024 tarihli emsal kararlarına göre, boş kağıda atılan imza hukuken geçerlidir ve kiracıların %90'ı bu sebeple davaları kaybetmektedir. İşte haklarınızı koruyacak e-devlet kira sözleşmesi detayları. Türk Borçlar Kanunu Madde 352 uyarınca, kiracının kiralananı belirli bir tarihte boşaltmayı üstlendiği bu belgenin geçerli olabilmesi için kira sözleşmesinin kurulmasından sonra verilmiş olması şarttır. Ancak uygulamada ev sahipleri, kira sözleşmesi imzalarken dikkat edilecekler listesinin en başına bu belgeyi koyarak kiracıları zor durumda bırakmaktadır. 2024 yılında yürürlüğe giren yasal düzenlemelerle kira sözleşmesi e-devlet üzerinden de kurulabilmektedir ancak taahhütname şartları geçerliliğini korumaktadır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararlarına göre, boş tahliye taahhütnamesi üzerine imza atan bir kiracı, bu belgenin sonradan anlaşmaya aykırı doldurulduğunu ancak yazılı delil ile ispat etmek zorundadır. Hukukumuzda geçerli olan genel kural gereği, boş kağıda imza atan kişi bunun sonuçlarına katlanmakla yükümlüyür. Ev sahibinin boş bırakılan düzenleme ve tahliye tarihlerini sonradan kendi isteğine göre doldurması durumunda, kiracının sadece sözlü beyanla veya şahitle bu durumu çürütmesi hukuken mümkün değildir. Bu sebeple imza atarken tarihler dahil tüm boşlukların kiracının kendi el yazısı ile doldurulması hayati önem taşımaktadır.
Adalet Bakanlığı tarafından devreye alınan e-devlet kira sözleşmesi uygulaması, taraflar arasındaki sözleşme tarihini kesin olarak kayıt altına almaktadır. Bu durum, sözleşme ile aynı gün imzalatılmaya çalışılan tahliye taahhütnamesi belgelerinin geçersizliğini kanıtlamak için kiracılara büyük bir kolaylık sağlamaktadır. Kanuna göre, sözleşmenin yapıldığı gün veya daha önceki bir tarihte verilen taahhütler, kiracının özgür iradesine dayanmadığı gerekçesiyle geçersiz kabul edilmektedir. Kiracıların hak kaybı yaşamaması için tahliye taahhütnamesi geçerlilik şartları konusuna hakim olması gerekmektedir.
Aşağıdaki karşılaştırma tablosu, imzalayacağınız belgenin hukuki durumunu net olarak anlamanıza yardımcı olacaktır:
| Geçerlilik Şartı | Kiracıyı Koruyan Hukuki Durum |
|---|---|
| Yazılı Şekil Şartı | Taahhütnamenin mutlaka yazılı olması gerekir, sözlü tahliye taahhüdü geçersizdir. |
| Serbest İradeyle Verilmesi | Kira sözleşmesi imzalarken aynı gün verilen taahhütler baskı altında sayılır ve geçersizdir. |
| Belirli Bir Tarih İçermesi | Tahliye edilecek gün, ay ve yılın belgede net ve tereddütsüz şekilde yazması şarttır. |
| Eş Rızasının Bulunması | Aile konutu niteliğindeki taşınmazlarda, diğer eşin açık rızası yoksa taahhüt geçersiz kılınabilir. |
| Düzenleme Tarihinin Varlığı | Sözleşme tarihinden makul bir süre sonra (en az 15-20 gün) düzenlendiği belgelenmelidir. |
Kira ilişkisinde kiracı hakları korunurken, aile konutu güvencesi de göz ardı edilmemelidir. Türk Medeni Kanunu Madde 194 uyarınca, aile konutu olarak kullanılan taşınmazlarda eşlerden biri, diğer eşin açık rızası olmadan kira sözleşmesini feshedemez veya tahliye taahhüdünde bulunamaz. Eşin rızası alınmadan tek taraflı imzalanan tahliye taahhütnamesi, diğer eşin mahkemeye başvurarak konutun aile konutu olduğunu tespit ettirmesi durumunda tahliyeyi engelleyici bir unsur haline gelebilmektedir.
Yeni bir konut kiralarken aceleyle imza atmaktan kaçınmak gerekir. Adalet Bakanlığı verilerine göre, sulh hukuk mahkemelerindeki kira uyuşmazlığı davalarının önemli bir kısmı tahliye taahhütnamelerindeki usulsüzlüklerden kaynaklanmaktadır. Kendinizi güvenceye almak için, kira sözleşmesi e-devlet üzerinden yapılsa dahi, fiziki olarak önünüze konulan hiçbir boş kağıda imza atmayınız. Eğer bir taahhütname verilecekse, düzenleme tarihinin kira sözleşmesinden en az bir ay sonraki bir tarih olmasına ve bu tarihin bizzat kendi el yazınızla yazılmasına dikkat ediniz.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
- Kira sözleşmesiyle aynı gün imzalanan tahliye taahhütnamesi geçerli midir?
Hayır, kira sözleşmesiyle aynı gün veya daha önce imzalanan tahliye taahhütnamesi, kiracının üzerinde baskı kurulduğu varsayıldığı için hukuken geçersizdir. - Boş olarak imzaladığım tahliye taahhütnamesini ev sahibi sonradan doldurursa ne yapabilirim?
Yargıtay kararlarına göre boş kağıda atılan imza geçerliyken, aksini yani tarihlerin sonradan doldurulduğunu kiracının yazılı delille ispatlaması gerekir. Sözlü iddialar kabul edilmemektedir. - E-devlet üzerinden yapılan kira sözleşmelerinde tahliye taahhüdü nasıl verilir?
E-devlet üzerinden yapılan sözleşmelerde sözleşme tarihi kesinleşir. Tahliye taahhüdünün yine bu tarihten sonraki bir günde, yazılı olarak veya e-devlet entegrasyonu tamamlandığında sistem üzerinden verilmesi gerekir. - Eş rızası olmadan imzalanan tahliye taahhütnamesi tahliyeyi engeller mi?
Evet, kiralanan yer aile konutu ise ve diğer eşin açık rızası (imzası) yoksa, tahliye taahhütnamesi geçersiz kılınabilir ve tahliye engellenebilir.
